Nu de islamitische maand Ramadan is begonnen wil ik de aandacht graag vestigen op islamitische kunst. En dan met name op de adembenemende kalligrafieën en de prachtige mozaïeken die er in omloop zijn!

Geen beelden

In de islamitische kunst wordt het maken van beelden het liefst vermeden. Dit heeft alles te maken met het respect van de moslim(ah) voor Allah, de Schepper. Bovendien is de islam zuiver monotheïsme: Laa ilaaha illallah, hetgeen betekent dat er geen andere goden naast Allah bestaan. Allah is de Ene en Enige. Het maken of zelfs vereren van (gods)beelden wordt dan ook beschouwd als een van de grootste zonden in de islam. Hierbij verwijs ik graag naar het verhaal uit de Koran over de profeet Ibrahim waarin dit onderwerp prachtig wordt belicht!

Kalligrafieën

Het Arabische schrift is een fraai en sierlijk schrift. Uitermate geschikt voor elegante kunstvormen zoals kalligrafie! Er zijn gekalligrafeerde Koranteksten, maar ook de 99 Schone Namen van Allah worden veelvuldig gekalligrafeerd. Deze 99 Schone Namen van Allah worden aangewend om Allah te gedenken. ‘Remember Me – and I will remember you’ staat er in de Koran (Surah al-Baqarah 2:152). Een prachtige kalligrafie van een van de 99 Schone Namen van Allah in de huiskamer kan dus veel bijdragen aan het religieus praktiseren van de Islam! Denk bijvoorbeeld aan ‘al-Baatin’ (de Verborgene) in een fraaie Arabische kalligrafie! Bij het zien van deze vorm van islamitische kunst gaat mijn hart open, zo mooi!

Een andere islamitische uitspraak die ook vaak wordt gekalligrafeerd is ‘Laa ilaaha illallah’ (er is geen andere god dan Allah) ‘wa Muhammad rasoelu-llah’ (en Mohammad is de boodschapper van Allah). Dit is de Shahadah, de geloofsbelijdenis van de Islam.

Maar wellicht is ‘Bismillahirrahmaanirrahiem’ de meest gekalligrafeerde islamitische uitspraak. Het is de inleidende vorm van elk Koran-vers en een moslim(ah) zegt dit aan het begin van iedere goede handeling, zoals het milieu sparen door een refurbished apple product te kopen. Het gaat er hoofdzakelijk om Allah tevreden te stellen.

Mozaïek

Islamitisch mozaïek wordt gevormd door geometrische patronen. Vele moskeeën zijn versierd met deze elegante kunstwerken. Kleur en vorm zijn minutieus op elkaar afgestemd en moeten in perfecte harmonie zijn. De harmonie weerspiegelt de kosmische harmonie, de kosmische orde. Aangezien de geometrische patronen zich steeds herhalen in deze vorm van kunst, vind ik persoonlijk dat islamitisch mozaïek tevens oneindigheid en eeuwigheid uitdrukt en dat verwijst natuurlijk weer naar Allah, de Ene die Oneindig en Eeuwig is.

Islamitische kunst in huis

Men hoeft geen moslim(ah) te zijn om islamitische kunst te waarderen! Islamitische kunst heeft naast de religieuze beleving, zoals hierboven aangegeven, ook zeer zeker een esthetische component: Het is gewoon fraai om naar te kijken! Om de huiskamer een extra elegante dimensie te geven is het misschien een goed idee om eens islamitische kunst in huis te halen!